Interview met Jiří Kylián over foto-installatie Free Fall

In dit interview met Jiří Kylián vertelt de choreograaf over zijn eerste fotografische installatie Free Fall die vanaf 7 mei opent in Korzo in Den Haag.

Interview met Jiří Kylián

Voor het interview met Jiří Kylián over zijn foto-installatie Free Fall spreken we af bij de choreograaf thuis. Fotografie boeide Jiří van jongs af aan. In de serre van zijn huis in Den Haag vertelt hij er gepassioneerd over. Eigenlijk is het interview bestemd voor de culturele website Cultuurpers, en op Danspubliek plaatsen we een kort overzicht ervan met wat extra informatie. (Ga hier direct naar het volledige interview)

Waar gaat Free Fall over?

‘Het onderwerp, of zoals je wilt het voorwerp van de installatie is Sabine. Zij is in staat emoties te tonen die ze door de jaren heen heeft ervaren en de manier waarop ze die kan uitdrukken worden rijker en rijker.’

jiri kylian sabine kupferberg

Sabine is Sabine Kupferberg, levensgezel en muze van Jiří sinds de tijd dat hij in Stuttgart werkte als danser en beginnend choreograaf. Samen verhuisden ze in 1978 naar Den Haag.

‘In Den Haag woonden we eerst aan de Koningstraat, in een ruimte achter de kostuums. Er vlak naast was een papierfabriek die op een dag in vlammen opging. Toen we erbij waren! Daarna verhuisden we naar dit huis waar we nu zo’n veertig jaar wonen.’

Hoe moet je Free Fall zien, is het een fototentoonstelling met een live optreden?

‘Nee, Free Fall is een fotografische, theatrale installatie. Foto’s hangen niet gewoon aan de muur, ze worden ook op een speciale manier belicht. Je loopt eigenlijk door een labyrintachtige gang. De foto’s die ik nam zijn van de voorkant van Sabine genomen en tegelijkertijd van de achterkant. Het was ingewikkeld om dat voor elkaar te krijgen. Want de ene camera mag de andere camera niet zien en de belichting kan aan beide kanten niet hetzelfde zijn. Er zijn dus twee belichtingplots nodig en in een honderdste van een seconde moet dat ene shot lukken.’

Dat klinkt heel technisch.

‘Ik had goede hulp van fotograaf Joris-Jan Bos, en Loes Schakenbos die de belichting deed. Maar zelfs het afdrukken van de foto’s was lastig. De foto’s moesten in een precieze hoek op elkaar passen en dan ook nog de voor- en achterkant van de foto.’

Ook je balletten konden voor dansers zeer gecompliceerd en gedetailleerd uitgewerkt zijn, met ingewikkelde ritmes en vernuftig tellen van de maat. Dit technische aspect komt terug in je fotowerk.

‘Dat vind ik ook het mooie aan techniek, de uitstraling ervan. Vooral wanneer een danser vanuit zijn geest er iets aan toevoegt. Net als het thema van Free Fall: ‘art and artificiality’. Een kunstenaar vindt het vreselijk als je zijn werk kunstmatig noemt, maar natuurlijk is het dat ook. Als ik bijvoorbeeld Sabine vraag woede te tonen, dan is het gespeelde woede. Hoe goed ze gevoelens ook naar voren kan brengen – en dat kan ze als geen ander – het is nog steeds volledig kunstmatig.’

Free Fall zal in Lyon te zien zijn, en het nieuws ging dat je er ook als choreograaf weer aan de slag gaat.

‘Dat van Lyon is een beetje opgeblazen. Ik ben er met plezier artist in residence: ze voeren al stukken van me op sinds 1980, ik geef er wellicht workshops, we laten het stuk East Shadow (2013) zien en Free Fall gaat er naartoe. Ik heb aangegeven dat mocht ooit het idee tot een creatie ontstaan we erover kunnen praten. Dat is alles.’

Choreografie is nu niet aan de orde?

‘Je kunt stellen: ik heb er niet zo’n trek in, maar het is niet op. Ik heb bijvoorbeeld voor een Jiří Kylián-avond in Monte Carlo onlangs een stukje gemaakt voor een grappig, kort filmpje voor de directeur.’

Vind je het spannend, je eerste fototentoonstelling?

‘Jazeker, maar het voelt heel goed. Als er iemand komt die zegt: ik vind het allemaal een opgeblazen niks, dan zou ik dat prima vinden. Dat is anders bij een nieuwe choreografie. Dan ben je als maker toch heel kwetsbaar.’

Was dat in je beginjaren als choreograaf ook zo, dat je een goede spanning voelde en je je minder druk maakte over wat men er van zou vinden? 

‘Ja, dat klopt. Pas later, wanneer je een meer gevestigde reputatie hebt, krijg je meer verantwoordelijkheden. Je hebt met allerlei partijen te maken, opdrachtgevers etc. Toch kan het werken voor een opdrachtgever ook nuttig zijn: het helpt je richting te kiezen.’

Lees hier het volledige interview met Jiří Kylián

Bekijk de bezoektijden van Free Fall

(Headerfoto: Dirk Buwalda, foto inzet: Jiří Kylián)

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

*